Hoe kunnen we helpen?

Wereldwijzer kleuters bestaat uit twee materialen die elkaar aanvullen: de kleuterencyclopedie en de inspiratiekatern. Samen helpen ze je om op een speelse en doelgerichte manier te werken aan de nieuwe minimumdoelen voor aardrijkskunde, geschiedenis, wetenschap en techniek. 

Elke dubbele pagina van de kleuterencyclopedie begint met een onderzoeksvraag op het niveau van de kleuter, zoals: 

• Waar gaat de regen naartoe?  

• Waarom schreven de Oude Egyptenaren met tekeningen?  

• Hoe werken magneten?  

Zo’n onderzoeksvraag wekt nieuwsgierigheid op en vormt een natuurlijke start van een thema of een kringmoment.  

De encyclopedie behandelt op die manier alle kennisrijke inhouden en kernwoordenschat uit de minimumdoelen.  

Bij elke pagina uit de encyclopedie hoort een activiteitenfiche in de inspiratiekatern. 

Die fiche helpt je stap voor stap op weg en bevat onder andere: 

• de minimumdoelen die aan bod komen;  

• een instapverhaal met Hup en Aap;  

• suggesties om voorkennis te activeren;  

• een uitgewerkt kringmoment;  

• ideeën voor hoekenwerk;  

• boekentips om het thema verder te verdiepen.  

Je hoeft dus niet zelf op zoek te gaan naar een lesopbouw: de inspiratiekatern geeft je meteen concrete ideeën die je kan toepassen in jouw klas. 

De kleuterencyclopedie is geen leesboek dat kleuters zelfstandig gebruiken. 

Ze is bedoeld als een interactief hulpmiddel voor de leerkracht. Samen met de kleuters bekijk je de afbeeldingen, lees je stukjes tekst, stel je vragen en ga je met elkaar in gesprek. 

Gebruik daarbij zoveel mogelijk de kernbegrippen uit de encyclopedie. Laat kleuters vertellen wat ze herkennen, vergelijk begrippen met elkaar en leg waar mogelijk de link met hun eigen leefwereld. Zo groeit hun woordenschat én hun wereldkennis tegelijkertijd.  

Na het kringmoment gaan de kleuters zelf actief aan de slag. 

De inspiratiekatern geeft per onderzoeksvraag verschillende suggesties voor hoekenwerk, zoals experimenteren, bouwen, knutselen of ontdekken. 

Werk je bijvoorbeeld rond de onderzoeksvraag Waar gaat de regen naartoe? Dan kunnen kleuters aan de watertafel onderzoeken hoe water stroomt, schilderen ze een rivier of zee in de knutselhoek of gaan ze op ontdekking in de boekenhoek.  

Zo verwerken kleuters de nieuwe kennis al spelend. 

De kleuterencyclopedie hoeft geen eenmalig kringmoment te zijn. 

Je kunt ze opnieuw gebruiken: 

• om onderzoeksvragen opnieuw te bekijken;  

• om kernwoordenschat te herhalen;  

• om voorkennis op te frissen;  

• om gesprekken op gang te brengen;  

• als inspiratiebron voor nieuwe activiteiten.  

Zo wordt de encyclopedie een vast referentiepunt binnen je themawerking.  

Je kan best als volgt tewerk gaan:

1. Start met een onderzoeksvraag uit de kleuterencyclopedie.  
2. Gebruik de inspiratiekatern als leidraad voor je les.  
3. Ga tijdens het kringmoment interactief in gesprek met de kleuters aan de hand van de encyclopedie.  
4. Laat de kleuters de nieuwe kennis verwerken tijdens het hoekenwerk.  
5. Grijp tijdens het thema regelmatig terug naar de encyclopedie om kennis en woordenschat te herhalen.  

Op die manier bouwen kleuters stap voor stap hun wereldkennis op in een betekenisvolle context, terwijl ze tegelijkertijd werken aan taalontwikkeling en de nieuwe minimumdoelen.