Hoe kunnen we helpen?

• Ik denk na over het spreekdoel:

– Waarom moet ik spreken?

– Voor wie spreek ik? (doelpubliek)

– Wat wil ik precies overbrengen? (boodschap)

– Hoe wil ik de boodschap overbrengen? (vorm, bv. een presentatie zonder of met PowerPoint, een video, een verhaaltje, …)

• Ik verzamel ideeën en inspiratie over mijn onderwerp of boodschap door:

– na te denken over wat ik al weet;

– (extra) informatie op te zoeken in geschikte bronnen;

– enkel de ideeën te selecteren die geschikt zijn voor mijn spreekdoel.

• Ik maak een plan of een schema voor mijn spreekproces door de geschikte ideeën in een logische volgorde te plaatsen.
• Ik werk hierbij met kernwoorden, maar moeilijke stukken schrijf ik volledig uit.
• Ik zorg daarbij voor een duidelijk begin, midden en einde van mijn spreekproduct.
• Ik stem mijn taalgebruik en formulering af op mijn spreekdoel en doelpubliek (register).
• Ik oefen mijn spreektaak op voorhand luidop en vraag hierbij feedback aan anderen.
• In een gesprek pas ik luisterstrategieën toe, zoals:

– vragen om iets te herhalen of vragen om trager, luider, duidelijker te spreken;

– hoofdzaken en bijzaken te onderscheiden;

– tijdens het luisteren tussentijds samen te vatten (notities maken);

– vragen te stellen bij wat ik beluister;

– opmerkingen die in me opkomen tijdens het luisteren te noteren;

– verbindingen te maken door te luisteren naar signaalwoorden (maar, dus, daarom, …);

– verbindingen te maken tussen wat ik beluister en wat ik al weet.

• Ik bewaak tijdens het spreken mijn spreekproces en pas waar nodig herstelstrategieën toe zoals:

– controleren of mijn boodschap duidelijk is;

– het herformuleren van een onduidelijke zin;

– een ander woord of omschrijving zoeken;

– reacties en feedback van de gesprekspartner / het publiek verwerken en erop inspelen;

– even pauzeren;

– iets te herhalen indien nodig.

• Ik controleer of mijn spreekdoel bereikt is.
• Ik reflecteer – bijvoorbeeld op basis van gekregen feedback – over wat ik geleerd heb voor een volgende spreektaak.