Een kennisrijk curriculum: veel meer dan losse feiten

Een kennisrijk curriculum is geen verzameling van losstaande feiten, maar een geheel van samenhangende concepten die met elkaar in verbinding staan. Leerlingen bouwen stap voor stap een netwerk van begrippen op dat hen helpt de wereld écht te begrijpen. Met doordachte leerlijnen, slimme keuzes in leerinhouden en sterke verbindingen tussen vakken maak je van kennis een hefboom voor gelijke kansen.

Nieuwe minimumdoelen

Wat maakt een curriculum kennisrijk?

Een kennisrijk curriculum is:

  • inhoudsrijk: het reikt verder dan wat leerlingen spontaan thuis of in hun vrije tijd oppikken; het bouwt bewust aan vakkennis in taal, wiskunde en wereldoriëntatie;
  • helder: doelen zijn duidelijk geformuleerd, zodat je weet wat leerlingen moeten kennen en kunnen én welke activiteiten en evaluaties daarbij passen;
  • samenhangend: er is een duidelijke leerlijn van kleuters tot het zesde leerjaar, waarbij nieuwe kennis voortbouwt op eerdere voorkennis. Ook horizontale samenhang over de verschillende vakken en disciplines is belangrijk. Denk aan de link tussen taal en wereldoriëntatie.

Ontdek twee voorbeelden, de Etna en de Nijl, en zie hoe je vanuit verschillende vakken aansluitende leerinhouden kunt aanreiken.

De Etna

De Nijl

De Etna als motor voor samenhang

 

Een kennisrijk curriculum is geen verzameling losse feiten, maar een geheel van samenhangende concepten. De Etna is daar een mooi voorbeeld van: één vulkaan, maar een wereld aan verbanden.

 

Van een stip op de kaart naar een netwerk van begrippen

 

Je vertrekt vanuit een concreet en herkenbaar voorbeeld: de Etna, een actieve vulkaan op Sicilië, in Zuid-Europa. Van daaruit kan je in verschillende vakken kennis opbouwen.

Aardrijkskunde

Situering van de Etna in Italië en Zuid-Europa

Verschil tussen magma en lava

Opbouw en werking van een vulkaan

Vulkanen, vruchtbare bodems en ontstaan van samenlevingen

Ring van Vuur

Geschiedenis

De uitbarsting van 79 na Christus

De Vesuvius

Pompeï als bron voor het dagelijks leven in de Romeinse tijd

Handel, verkiezingen en inspraak

Vergelijking Romeinse stad – middeleeuwse stad, met Brugge als voorbeeld

Taal

Griekse mythes lezen en bespreken

Hephaistos en de Etna als verhalende context

Kennismaking met het genre mythe

Reflectie en koppeling met kunst en cultuur

Zo ontstaat een rijk netwerk van begrippen rond één kapstok. Leerlingen zien verbanden, herkennen begrippen later opnieuw en kunnen nieuwe informatie veel beter plaatsen.

De Nijl als motor voor samenhang

 

De veelbesproken Nijl is een sterk voorbeeld van hoe coherente kennis kan worden opgebouwd. De rivier staat al in de minimumdoelen voor kleuters. Via verbeeldingsrijke verhalen ontdekken ze hoe rond deze rivier in Noord-Afrika een samenleving groeit, met piramides, farao’s en hiërogliefen als herkenbare beelden.

Van daaruit kan je vanuit verschillende vakken inhouden aanreiken die ermee verband houden.

Aardrijkskunde

De Nijl als rivier in Noord-Afrika (Egypte)

Boven-, midden- en benedenloop

Overstromingen, slib en vruchtbare landbouwgrond

Rivier als handelsroute en economisch fundament

Geschiedenis

Oud Egypte als stroomcultuur

Landbouwoverschotten en groei van samenlevingen

Ontstaan van administratie en rechtspraak

Schrift (hiërogliefen) en piramides

Opstap naar Mesopotamië (Tigris en Eufraat)

Taal

Papyrus en het ontstaan van schrift

Kennismaking met beeldschrift

Begrijpen waarom schrift nodig is in complexe samenlevingen

Vergelijken met andere culturen (bv. Maya’s)

Daarna leg je vlot de link naar Tigris en Eufraat en bouw je verder aan kennis over Mesopotamië. Omdat de leerlingen de logica van een stroomcultuur al begrijpen, wordt de nieuwe kennis geen extra last, maar een uitbreiding van wat ze al weten.

Waarom deze aanpak werkt
voor élke leerling

Een kennisrijk curriculum met sterke samenhang:

  • versterkt voorkennis: nieuwe leerstof kan inhaken op een duidelijke kapstok (Etna, Nijl, …);
  • ondersteunt complexe vaardigheden: kritisch denken, probleemoplossend werken en begrijpend lezen zijn altijd domeinspecifiek en vragen inhoudelijke kennis;
  • biedt gelijke kansen: niet elk kind krijgt thuis dezelfde culturele en talige bagage mee. Door op school systematisch aan kennis te bouwen, geef je alle leerlingen toegang tot dezelfde rijke achtergrondkennis;
  • maakt evaluatie logischer: heldere doelen en samenhangende opbouw maken het eenvoudiger om gericht te evalueren.

Hoe VAN IN je helpt om kennisrijk en samenhangend te werken

 

De nieuwe minimumdoelen zetten sterk in op kennisrijke en samenhangende leerlijnen, vooral voor wereldoriëntatie en taal.

VAN IN vertaalt deze visie naar concrete leermiddelen en digitale ondersteuning:

  • Wereldwijzer: zaakvakken (geschiedenis, aardrijkskunde, wetenschap en techniek) met systematische kennisopbouw, verticale leerlijnen en horizontale samenhang binnen elk leerjaar.
  • Taaltoer: sterk taalonderwijs dat thematisch nauw aansluit bij Wereldwijzer, met veel aandacht voor woordenschat, tekstbegrip en taalvaardigheid.
  • Taaltoer ik lees met hup en aap: aanvankelijk lezen met de directe systeem methode wat zorgt voor een sterke basis, met een thematische link met Wereldwijzer.
  • Rekenroute: wiskunde met aangepaste leerlijnen op basis van de nieuwe minimumdoelen en Expliciete Directe Instructie.
  • ZOUFFF!: Frans met een kennisrijke aanpak en focus op vocabulaire, herhaling en betekenisvolle context.
  • Camino: rooms-katholieke godsdienst, volledig afgestemd op het geactualiseerde leerplan, met een sterke link tussen verhalen, levensgebieden en reflectie.
  • Bingel: digitale omgeving waar je leermiddelen, lesdoelen en taken snel terugvindt, met een vernieuwde, overzichtelijke startpagina en efficiënte taakopvolging.
Lees meer over de onderwijshervorming

Methodes in lijn met de nieuwe minimumdoelen en
(de te verwachten) leerplannen

Logo van Rekenroute - nieuwe methode wiskunde

Rekenroute

Reken Maar! wordt Rekenroute: zo vertrouwd en herkenbaar

Logo van Taaltoer - nieuwe methode taal

Taaltoer

De nieuwe taalmethode van de oudste kleuters tot het zesde leerjaar

Logo van Wereldwijzer

Wereldwijzer

Een stevige kennisbasis met aandacht voor taalvaardigheden

Logo van ZOUFFF! - Methode Frans

ZOUFFF!

Jouw vertrouwde methode Frans

Logo van Camino - Godsdienstmethode

Camino

Onze nieuwste methode godsdienst

Ontdek alle nieuwigheden op onze VAN IN-dagen.

Datum Provincie Locatie
25/02 Vlaams-Brabant Elewijt – Meeting center Inschrijven
04/03 West-Vlaanderen Torhout – Groenhove Inschrijven
18/03 Oost-Vlaanderen Gent – Flanders Expo Inschrijven
25/03 Limburg Hasselt – PXL Inschrijven
01/04 Antwerpen Grobbendonk – Aldhem Inschrijven
Meer over de VAN IN-dagen

Iedereen mee!
met de nieuwe minimumdoelen

De dagelijkse uitdagingen in het onderwijs worden diverser en complexer, en dat vraagt om nieuwe oplossingen. Daarom werken wij volop aan vernieuwingen. Dat doen we niet alleen, maar in nauwe samenwerking met leerkrachten – de échte experten in het veld.

Wil je ook meedenken en je mening delen?

Lees hoe we samen bouwen aan sterk onderwijs
Afbeelding van tevreden leerkrachten die kennisrijk aan de slag gaan met VAN IN

Graag uitleg op school?